Nagrywanie gitary akustycznej

Gitara akustyczna jest jednym z najczęściej nagrywanych instrumentów i to zarówno przez amatorów jak i przez profesjonalistów. Efekty nagrań nie zawsze są tak dobre, jak mogłyby być – dobór odpowiednich mikrofonów oraz ich właściwe rozmieszczenie mają bardzo duży wpływ na brzmienie nagrania.

O czym musisz wiedzieć, nim zaczniesz nagrywać...

Gitarzysta
Ten sam instrument może brzmieć inaczej w rękach innego gitarzysty i reguła ta sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku, gdy mamy do czynienia z gitarą akustyczną. Wystarczy, że ktoś złapie akord w inny sposób, użyje innej kostki, inaczej tłumi struny, inaczej kostkuje lub uderza kostką w struny w innym miejscu - i brzmienie zmienia się diametralnie.

Gitara
Wybór gitary również bardzo mocno wpływa na brzmienie. To normalne! Pod nazwą „gitara akustyczna” kryje się wiele odmian gitary: od modeli typu dreadnought z wielkim pudłem rezonansowym do tych z niewielkim korpusem, od gitar dwunastostrunowych do klasycznych z nylonowymi strunami.

Oczywiście każda będzie wymagała indywidualnego podejścia, ale prawdą jest że jeśli gitara będzie instrumentem wysokiej klasy, zabrzmi dobrze z każdym mikrofonem. Zatem postaraj się przed nagraniem o jak najlepszy instrument, gdyż nawet najlepszy mikrofon nie zrobi nic z brzmieniem kiepskiego instrumentu.

Pomieszczenie
Ogromny wpływ na efekt końcowy ma również miejsce w którym będziesz nagrywał gitarę akustyczną: pokój z dywanem i meblami da zupełnie inne brzmienie niż pusta przestrzeń z parkietem lub panelami na podłodze (o łazience nie ma co wspominać). Instrumenty akustyczne najlepiej brzmią w pomieszczeniach które dają lekki pogłos. Pomieszczenia całkiem wytłumione lub te z dużym pogłosem zazwyczaj dają słabsze rezultaty. Trzeba też wiedzieć, że ilość „brzmienia pokoju” w soundzie gitary zależy od ustawienia mikrofonu (im bliżej gitary będzie znajdował się mikrofon tym mniejszy wpływ na brzmienie będzie miał rodzaj pomieszczenia). Jeśli masz zatem dostęp do kilku różnych pomieszczeń, warto poświęcić trochę czasu i poeksperymentować.

Strojenie
Zabrzmi to w sposób oczywisty, ale strój gitary w czasie nagrań jest bardzo ważny i pamiętajmy o tym zawsze! Nagrywając gitarę akustyczną nie zamaskujecie delikatnych odstrojeń, wibrując dźwiękiem, kiedy będziecie nagrywać akordami. Na strój gitary akustycznej duży wpływ ma także temperatura pomieszczenia, lepiej sprawdzić strój kilka razy, niż poprawiać nagrania! Pamiętajcie też, że nawet najlepsze ucho zmęczy się podczas długich nagrań, warto zatem zaopatrzyć się w dobry tuner elektroniczny.

Struny
Stare i zużyte struny zepsują brzmienie każdej gitary akustycznej. Zdecydowana większość gitarzystów zawodowych zmienia struny przed każdym kolejnym nagraniem. Jest to zabieg rutynowy. Koszt zakupu strun można obniżyć kupując kilka lub kilkanaście kompletów naraz. Struny wykonane w nowoczesnej technologii zachowują swoją żywotność dłużej, ale są też droższe. W ekstremalnych przypadkach, kiedy w żaden sposób nie będziemy mogli zdobyć nowych strun, można zdjąć stare i wrzucić je do octu na kilka godzin, bądź wygotować. Poprawi to brzmienie strun, ale tylko na krótki czas - prędzej czy później i tak czeka nas wymiana.

Mikrofony

Dynamiczny czy pojemnościowy?
W przypadku nagrywania gitar akustycznych w 99% przypadków lepsze brzmienie uzyskamy używając mikrofonów pojemnościowych. Gitara akustyczna ma bardzo duży zakres częstotliwości, którymi gra mniej więcej od 80Hz do końca słyszalnego spektrum. Te wysokie częstotliwości muszą być zebrane i przekazane bardzo dokładnie, gdyż to one w dużej mierze stanowią o charakterystycznym brzmieniu danej gitary akustycznej. Prawdę mówiąc, jest tylko kilka mikrofonów, które potrafią wiernie oddać brzmienie gitary akustycznej. Między innymi jest to Sennheiser MD441 czy Beyer M201.

Mikrofony dynamiczne lub wstęgowe mogą się niekiedy przydać w nagraniach gitary akustycznej, ale używając ich należy pamiętać, by używać dobrej jakości przedwzmacniacza.

Mało- czy wielkomambranowe?
Mikrofony pojemnościowe o małej średnicy membrany przekazują brzmienie nieco wierniej, niż te z membraną o dużej średnicy. Mikrofony o małej membranie dają brzmienie bardziej spójne, które lepiej potem „klei” się w miksie. Ostatecznie jednak dobór mikrofonu zależy do tego, jaki chcemy uzyskać efekt, np. solo na gitarze akustycznej lepiej będzie nagrać przy pomocy mikrofonu z membraną o dużej średnicy.

Pozycja mikrofonu

Różne ustawienia mikrofonów mogą dać bardzo odmienne rezultaty brzmieniowe. Nawet niewielkie odchylenie mikrofonu będzie skutkować zmianą barwy. Podczas szukania właściwej pozycji najlepiej jest zamknąć oczy i zdać się na uszy uzbrojone w słuchawki, które „odetną” Was od pomieszczenia.

Mono. Jeden mikrofon
Mikrofon powinien być skierowany na miejsce, w którym gryf łączy się z korpusem gitary, a od samego instrumentu powinien być odsunięty o około 30cm. Mikrofon można odsunąć na większą odległość tylko wtedy, kiedy dysponujemy dobrze wyciszonym pomieszczeniem, do którego nie docierają absolutnie żadne dźwięki z zewnątrz. Ustawienie mikrofonu lekko w stronę lewej ręki pozwoli uchwycić więcej detali, natomiast ustawienie mikrofonu nieco w stronę otworu rezonansowego będzie skutkowało bardziej miękkim brzmieniem w nagraniu. Ustawiając mikrofon na otwór rezonansowy należy uważać, by dźwięk nie stał się dudniący za sprawą niskich częstotliwości. Kluczem do sukcesu zawsze jest Twój słuch!

Pseudo-stereo. Kilka mikrofonów
Nie ma takiej pozycji mikrofonu, która dałaby piękne, spójne i idealnie odwzorowane brzmienie, jeśli będziemy ustawiać tylko jeden mikrofon skierowany na miejsce łączenia się gryfu z korpusem gitary. Z tego powodu często używa się drugiego mikrofonu, który jest skierowany w okolice mostka. Z tej pozycji nie zbierzemy tłustego brzmienia, dlatego najlepiej ustawiać tam mikrofony z membraną o dużej średnicy, które nadadzą brzmieniu nieco więcej ciepła. Mieszając sygnał z tego mikrofonu z sygnałem pochodzącym z mikrofonu ustawionego w tradycyjnej pozycji, oraz odpowiednio ustawiając oba sygnały w panoramie, możecie osiągnąć naprawdę piękne szerokie brzmienie. Jako wskazówkę powiemy Wam, że w czasie miksu sygnał pochodzący z mikrofonu przy mostku ustawia się na niższym poziomie niż sygnał z mikrofonu na połączeniu gryfu i korpusu. Aby uzyskać dobry efekt należy poeksperymentować podczas miksu, dlatego ważne jest, by sygnał z każdego mikrofonu był nagrywany na osobną ścieżkę!

Prawdziwe stereo. Para X-Y
Stosując tą technikę nagrywania gitary akustycznej jesteśmy w stanie osiągnąć naprawdę dobry efekt końcowy. Potrzeba do tego dwóch mikrofonów o charakterystyce kardioidalnej, ustawionych jak najbliżej siebie, jeden nad drugim i pod kątem 90 stopni względem siebie.

Pozycja mikrofonów jest w tym przypadku bardzo ważna. Uzyskanie dobrego brzmienia z mikrofonu skierowanego na połączenie gryfu z korpusem oraz z mikrofonu skierowanego na mostek jednocześnie jest sprawą bardzo trudną. Niewielka zmiana odległości lub kąta ustawienia mikrofonów może znacząco wpływać na brzmienie. Zatem jeszcze raz powtarzamy – eksperymentujcie i słuchajcie!

Prawdziwe stereo. Mid i Side recording
W standardowej wersji nagrania gitary akustycznej wykonywanego tą techniką mikrofon kardioidalny jest skierowany na źródło dźwięku, a drugi mikrofon typu „figure 8” jest umieszczony pod kątem 90 stopni do pierwszego i umieszczony bezpośrednio nad lub pod nim.

Miksowanie

Czynność ta składa się z wielu bardzo skomplikowanych procesów i za każdym razem powinna się charakteryzować indywidualnym podejściem. Możliwe jest jednak wskazanie kilku zasad, których warto trzymać się, rozpoczynając przygodę z nagrywaniem gitary akustycznej.

Pierwszą i zasadniczą sprawą jest reguła, iż zbyt wiele procesów mających na celu poprawienie brzmienia gitary akustycznej, zaaplikowanych na sygnał gitary akustycznej już w postprodukcji, może zniszczyć brzmienie instrumentu i sprawić, że będzie ono zupełnie nienaturalne. Dlatego bardzo ważne jest, by jak najwięcej pracy nad brzmieniem wykonać w czasie nagrywania gitary akustycznej, ustawiając mikrofony i odpowiednio dobierając pomieszczenie w którym będzie odbywała się rejestracja dźwięku. To bardzo ważne, żeby na tym etapie zrobić wszystko co tylko możliwe dla poprawy soundu! Potem wykonanie pewnych zabiegów może okazać się niemożliwe!

Równie ważne jest nakładanie odpowiednich efektów i w odpowiedni sposób w postprodukcji. Z całą pewnością niewielka kompresja pozwoli gitarze akustycznej dobrze „skleić” się z miksem. Dobrym punktem wyjścia będzie ustawienie kompresora na nieco dłuższy czas ataku, a parametru ratio na wartość 3:1. Pamiętajcie - najważniejszą sprawą będzie słuchanie i eksperymentowanie zarówno w czasie nagrywania, jak i w czasie postprodukcji.

Pozostaje jeszcze sprawa masteringu, ale jest to już zupełnie inne zagadnienie.

Jeśli macie jakiekolwiek pytania dotyczące nagrywania gitary akustycznej oraz sprzętu potrzebnego do recordingu, zapraszamy Was do salonu muzycznego Music & More w Łodzi przy ul. Kościuszki 22, gdzie nasza profesjonalna załoga chętnie Wam doradzi, poradzi i rozwieje wszelkie wątpliwości. Zapraszamy!