Nagrywanie gitary elektrycznej

Muzyka rockowa nie istnieje bez gitary elektrycznej. W dużej mierze to właśnie brzmienie tego instrumentu przesądza o charakterze danego wykonawcy, zespołu czy płyty. Głównym zadaniem realizatora w studio jest takie nagranie gitary, by jej brzmienie oddawało to, co chciałby osiągnąć sam gitarzysta. A sprawa wcale nie jest prosta! Kilka wskazówek znajdziecie w tym artykule.

Podstawy

Nawet najlepsza gitara podłączona do najlepszego pieca z najlepszymi głośnikami, do których najlepsze mikrofony przystawi najlepszy reżyser dźwiękowy nie sprawią, że zabrzmicie powalająco, jeśli jesteście słabymi gitarzystami... Sorry. Gitarzyści grają w przeróżnych stylach wykorzystując różne techniki, i już samo to wymaga dostosowania używanego sprzętu i sposobu nagrywania indywidualnie dla każdego muzyka. Należy zatem już na początku uświadomić sobie bardzo ważną kwestię: nagranie brzmienia, które będzie Was satysfakcjonować to długa i niełatwa droga z wieloma ślepymi uliczkami.

Brzmienie gitarzysty to nie tylko sprzęt, ale również - a może przede wszystkim - jego indywidualny styl. Jednego możecie być pewni:  jeśli dacie Steve’owi Vai’owi gitarę i piec Santany, to Steve z całą pewnością nadal będzie brzmiał jak Steve nie ruszając nawet jednej gałki w piecu czy gitarze Carlosa!

Symbioza – wzmacniacz i mikrofon

Pamiętaj:  nawet jeśli posiadasz wspaniale brzmiący sprzęt, nie przeniesiesz tego wspaniałego brzmienia do nagrania jeśli będziesz posługiwał się kiepskim mikrofonem. Co oczywiste, zasada ta działa również w drugą stronę – nawet najdroższy mikrofon nie zrobi dobrego brzmienia, kiedy będziesz miał kiepski wzmacniacz lub słabą gitarę.

W Twoim brzmieniowym łańcuchu – gitara, piec, mikrofon – nagranie będzie tak dobre (lub słabe), jak najsłabsze ogniwo owego łańcucha. Nie zapomnij o ostatnim ogniwie łańcucha, czyli o studiu, w którym nagrywasz. Nawet jeśli masz najdroższy piec, mikrofon i gitarę, a posiadasz kiepskie monitory (odsłuchy), nie uzyskasz dobrego nagrania, a tylko zmarnujesz czas.

Wielkie gitarowe wzmacniacze o dużej mocy znakomicie spisują się na koncertach, ale w domowym studio, gdzie często przestrzeń jest ograniczona, a i nie możemy ustawić głośności na zbyt wysokim poziomie, często lepiej spisze się niewielkie combo (choć nie jest to regułą).

Ustawienie mikrofonu

W zdecydowanej większości przypadków mikrofon ustawia się blisko głośnika. Szybko zauważycie, że przy takim ustawieniu nawet minimalna zmiana odległości czy kąta ustawienia mikrofonu będzie miała ogromny wpływ na charakter brzmienia, warto zatem poeksperymentować i znaleźć ten najlepszy sound.

Poszukiwania tego brzmienia najlepiej zacząć ustawiając mikrofon prostopadle do głośnika, gdzieś w połowie między jego środkiem a brzegiem membrany. Szybko zauważycie pewną zależność: im bliżej środka głośnika ustawicie mikrofon,  tym jaśniejsze brzmienie uzyskacie; w miarę zbliżania mikrofonu do brzegu membrany brzmienie będzie stawało się ciemniejsze i cieplejsze.

Odległość od membrany też jest ważna. Jeśli na przykład mikrofon kardioidalny ustawicie bardzo blisko głośnika, może się okazać, że brzmienie będzie przeładowane basem. Zazwyczaj realizatorzy starają się tak ustawiać mikrofony, by tego efektu uniknąć, ale niekiedy można w ten sposób uzyskać naprawdę tłuste, mięsiste brzmienie.

Pamiętajcie też o tym, żeby wasze monitory (odsłuchy) były odizolowane od brzmienia płynącego z pieca, tzn. musicie tak zaaranżować sytuację nagraniową, by nie słyszeć gitary z pieca, a tylko z odsłuchów - i dopiero wtedy szukać właściwego ustawienia mikrofonu. Jeśli nie macie możliwości ustawienia pieca w odizolowanym pomieszczeniu, niezłym wyjściem mogą być słuchawki douszne, które zupełnie „odetną” Was od tego, co będzie słychać z pieca.

Wybór mikrofonu

Mikrofon dynamiczny
Ten rodzaj mikrofonów o niewielkiej średnicy membrany jest najczęściej używany podczas nagrań gitar elektrycznych. Najpopularniejszym modelem wśród mikrofonów tego typu jest Shure SM 57. Spisuje się on doskonale w studio i na scenie, i jest swego rodzaju standardem w nagrywaniu gitar.

Mikrofon dynamiczny wielkomembranowy
Kolejnym bardzo popularnym mikrofonem dynamicznym używanym do gitar elektrycznych jest Sennheiser MD 421, który w przeciwieństwie do SM 57 posiada membranę o dużej średnicy i pięciopozycyjną kontrolę basu. Jest to bardzo wszechstronny mikrofon - przy jego pomocy nagracie dobrze wiele różnych wzmacniaczy, inne instrumenty a nawet wokale. Inne bardzo znane modele do nagrywania gitary z pieca firmy Sennheiser to e606 i e906.

Mikrofon kondensatorowy
Nawet domowe studio powinno mieć choć jeden mikrofon kondensatorowy. Rezultat, jaki uzyskamy, nagrywając gitarę elektryczną przy pomocy takiego mikrofonu będzie zupełnie inny niż w przypadku mikrofonu dynamicznego. Sam mikrofon kondensatorowy nie zawsze da brzmienie, które będzie już satysfakcjonować, ale może być on wspaniałym uzupełnieniem mikrofonu dynamicznego! Wiele modeli mikrofonów kondensatorowych wyposażonych jest w przełącznik umożliwiający zmniejszenie lub zwiększenie czułości mikrofonu.

Mikrofon wstęgowy
Jest to urządzenie stosunkowo drogie i delikatne, a w dzisiejszych czasach przeżywa swój renesans. Bardzo często jest używany do nagrywania gitar elektrycznych, a najpopularniejszym służącym do tego modelem jest Royer’s R121. Posługując się mikrofonem wstęgowym należy pamiętać o dwóch najważniejszych sprawach: po pierwsze mikrofon wstęgowy bardzo łatwo zniszczyć jeśli przypadkiem w kablu mikrofonowym pojawi się zasilanie phantomowe, pamiętajcie zatem żeby sprawdzić ustawienie miksera! Po drugie mikrofony wstęgowe zbierają sygnał i stroną frontową i tylną, zatem pomieszczenie, w którym nagrywacie musi być dobrze odizolowane i zaaranżowane.

Możliwości wyboru mikrofonu jest o wiele wiele więcej niż przytoczyliśmy w tym artykule. Jeśli zatem masz możliwość korzystania z innych konstrukcji, niż te podstawowe przez nas opisane, zachęcamy Cię do tego! Poszukiwanie własnego unikalnego brzmienia to wspaniała przygoda!

Alternatywne metody nagrywania gitary elektrycznej

Bezpośrednie nagrywanie gitary elektrycznej ze wzmacniacza jest najlepszą metodą, jeśli posiadamy do tego odpowiedni sprzęt, co często wiąże się z ceną. Kolejną przeszkodą w takim podejściu jest fakt, że nagrywanie gitary elektrycznej bezpośrednio ze wzmacniacza jest czasochłonne i wymaga dużego zaangażowania zarówno realizatora jak i środków – sprzętu i odpowiedniego pomieszczenia. Choćby z tych względów warto zastanowić się, czy w danej sytuacji nie skorzystać z jednej z metod alternatywnych nagrywania gitary elektrycznej.

DI Box
Posługiwanie się DI Boxem jest bardzo popularne przy nagrywaniu elektrycznych gitar basowych. Niestety w przypadku zwykłej „szóstki”, która gra bogatszym brzmieniem DI Box może okazać się niezbyt satysfakcjonującym rozwiązaniem, gdyż brzmienie osiągane z pominięciem głośnika będzie słabe i „chude”. Niektóre firmy próbują sobie z tym problemem poradzić montując w DI Boxach symulatory głośników, jak np. Behringer Ultra GI100.

Na rynku można dostać wiele różnych DI Boxów i zasadniczo dzielą się one na dwa rodzaje: aktywne (zasilane baterią lub przez zasilanie phantomowe) oraz pasywne. W teorii konstrukcje pasywne powinny dawać czystsze brzmienie (są też zazwyczaj tańsze), ale z całą pewnością są one mniej wszechstronne od aktywnych.

Przedwzmacniacz
Urządzenie to bardzo często wykorzystywane było podczas nagrań gitar elektrycznych w latach ’80, ale i dziś jest niesłychanie popularne. Przedwzmacniacz jest w zasadzie tym samym, co wzmacniacz gitarowy, z tą różnicą, iż (tłumacząc najprościej) nie daje tak dużego wzmocnienia sygnału. Podnosi niski sygnał gitarowy do wartości właściwej dla sygnału liniowego oraz pozwala na equalizację brzmienia. Niekiedy umożliwia także przesterowanie sygnału.

Urządzenia emulujące wzmacniacze gitarowe
A właściwie nie tylko wzmacniacze, ale i kolumny głośnikowe, a nawet mikrofony! Dzięki temu urządzenia emulujące dają bardzo realistyczne brzmienie i ogromne możliwości kreowania soundu. Te urządzenia sprawdzają się nie tylko w studiach domowych, ale również w tych najbardziej profesjonalnych i światowych studiach nagrań. Najpopularniejszym emulatorem jest znany już od 1997 roku produkt firmy Line6, czyli POD, dostępny dziś już w wielu różnych wcieleniach. Także inne firmy produkujące elektronikę gitarową mają w swoich ofertach urządzenia emulujące, działające podobnie jak POD.

Emulatory softwarowe

Dzisiejsze programy instalowane na nowoczesnych komputerach mają niesamowite i chyba nieograniczone możliwości - również w naśladowaniu brzmienia wzmacniaczy, kolumn głośnikowych i mikrofonów. Najczęściej wybierane programy to Guitar Rig od Native Instruments’ oraz AmpliTube od IK Multimedia. Jedną z niewątpliwych zalet tych programów jest możliwość nagrania ścieżki z czystą gitarą elektryczną i dopiero potem nakładanie różnego brzmienia i testowanie wzmacniaczy na których nasz instrument zabrzmi najlepiej. A możliwości edycyjne są naprawdę ogromne!

Pamiętajcie, by przed zakupem tego typu programów sprawdzić wymagania sprzętowe i ocenić, czy Wasz komputer poradzi sobie z zadaniem jakie dla niego szykujecie. Bardzo przykrą niespodzianką może okazać się latencja, czyli opóźnienie, wynikające z niewydajności sprzętu komputerowego. Latencja będzie bardzo przeszkadzać w grze, a jeśli będzie duża może ją nawet uniemożliwiać, gdyż dźwięki które zagracie na gitarze usłyszycie z głośników dopiero po chwili!

Mamy nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu nagrywanie gitary elektrycznej domowymi sposobami nie będzie dla Was już większą trudnością. Pamiętajcie, by dużo eksperymentować! Odpowiedzi na wszelkie pytania jakie mogą pojawić się w związku z zaprazentowanym tematem chętnie udzieli nasza profesjonalna załoga z salonu muzycznego Music & More w Łodzi przy Al. Kościuszki 22. Zapraszamy!