Tremolo, vibrato, leslie – wszystko o efektach

Tremolo

Jest to jednocześnie najstarszy i najprostszy efekt modulacyjny. Był wbudowywany w wiele klasycznych modeli wzmacniaczy Fendera w latach ’50 i ’60. Zasada działania efektu tremolo jest prosta – modulacja sygnału odbywa się za pomocą generatora LFO, który, działając z częstotliwością kilku Hz, steruje amplitudą sygnału – ścisza go i podgłasza w różnym tempie i w różny sposób w zależności od ustawień. Momenty ciszy mogą być zupełne i następować przez gwałtowne odcięcie sygnału, lub ściszać się powoli i łagodnie. Uzyskujemy w ten sposób efekt „drżenia” dźwięku. Sposób działania tremolo w połączeniu z gitara elektryczna możecie usłyszeć w klipie Boulevard Of Broken Dreams  zespołu Green Day.

Vibrato

W muzyce jest to zjawisko falowania wysokości oraz natężenia dźwięku. Skrzypkowie, gitarzyści i wokaliści uzyskują ten efekt, pracując palcami lub głosem, w przypadku tych ostatnich. Zapewne z tego powodu ten efekt nie jest zbyt popularny w formie kostki podłogowej, choć oczywiście układ elektroniczny jest w stanie wygenerować o wiele bardziej ekstremalne vibrato niż palce gitarzysty. Inna przyczyna, z powodu której efekt wibratto w formie kostki podłogowej nie jest bardzo popularny, jest taka, że i gitarzyści, i wokaliści używają vibrato o różnych prędkościach i sile zmieniających się w obrębie jednej nuty i zazwyczaj pod koniec trwania tej nuty. Efekt podłogowy znajdzie natomiast zastosowanie tam, gdzie wykonanie vibrato palcami będzie niemożliwe, np. przy grze akordami.

Leslie

Głośnik typu leslie jest z całą pewnością jednym z najbardziej nieporęcznych i złożonych efektów. I jest ciągle używany, gdyż zdaniem wielu muzyków, żadne elektroniczne urządzenie nie jest w stanie oddać efektu, który uzyskują za pomocą głośnika typu leslie.

Nazwa urządzenia pochodzi od nazwiska jego wynalazcy, Dona Leslie. Pierwotnie został zaprojektowany, by współpracować z organami Hammonda. Głośnik leslie ogromną popularność zyskał a latach ’60. Wykorzystywany był przez takich artystów jak The Beatles, Cream i Jimi Hendrix.

Wirujące głośniki wewnątrz kolumny dają oryginalny efekt brzmieniowy pulsującego dźwięku. Zjawiska akustyczne, powstające przy pomocy głośnika typu leslie, są bardzo trudne do naśladowania za pomocą układów elektronicznych, jednak wybierając oryginalny produkt leslie z obrotowymi głośnikami lub jego elektroniczny odpowiednik zawsze należy wziąć pod uwagę wysoką cenę tego pierwszego, trudności z konserwacją i utrzymaniem głośnika oraz fakt, że jest to niestety sprzęt zawodny, choć legendarny.

Efekt leslie jest złożony i tworzy kompleksową kombinację takich efektów jak tremolo, vibrato, chorus i inne. Tremolo sprawia, że dźwięk jest głośniejszy, jak w momencie, kiedy głośnik ustawia się frontem do słuchacza, ruch głośnika zwłaszcza z większą prędkością niesie ze sobą zjawisko podnoszenia wysokości dźwięku zgodnie z efektem Dopplera, również wykorzystywanym przez efekt chorus. Oba efekty zmieniają się w zależności od pozycji słuchacza.

Wczesne próby budowy efektu naśladującego głośnik typu leslie nie były zbyt udane, choć często produkowały oryginalne i ciekawe brzmienia cenione do dziś ze względu na swój unikalny charakter. Jednym z takich efektów jest urządzenie firmy Dunlop o nazwie „Uni-Vibe”.

Jeśli macie pytania dotyczące opisanych efektów modulacyjnych zapraszamy Was do salonu muzycznego Music & More w Łodzi przy ul. Kościuszki 22, gdzie nasz profesjonalna załoga pomoże Wam odnaleźć się w meandrach efektów elektronicznych, dzięki czemu wybór właściwego, nie będzie dla Was już więcej problemem. Zapraszamy!